ESG-naleving: Regelgeving, risico's en strategieën voor bedrijven

Naleving van ESG-criteria is geëvolueerd van een vrijwillige vorm van informatieverschaffing naar een essentiële operationele vereiste. Nu toezichthouders strengere eisen stellen, zien bedrijven zich steeds vaker genoodzaakt hun strategieën af te stemmen op milieu-, sociale en bestuurscriteria om toegang tot de markt te behouden en aan de verwachtingen van klanten te voldoen.

In deze gids wordt onderzocht wat naleving van ESG-criteria inhoudt, waarom dit van belang is en hoe bedrijven aan de steeds veranderende eisen kunnen voldoen. De gids behandelt de belangrijkste regelgeving in de belangrijkste markten en beschrijft best practices voor het integreren van ESG in de bedrijfsstrategie.

Wat is ESG-naleving?

ESG-naleving is het proces waarbij wetten, regelgeving en sectorstandaarden worden nageleefd die betrekking hebben op de impact van een bedrijf op het milieu, de samenleving en het interne beheer. Hierbij wordt onder meer gekeken naar ESG-gegevens zoals CO2-uitstoot en arbeidsomstandigheden, omvatten moderne compliance-kaders, zoals de Richtlijn inzake duurzaamheidsverslaglegging door ondernemingen (CSRD), houden ook rekening met dubbele materialiteit. Dit vereist dat bedrijven rapporteren over hoe ESG-kwesties hun financiële gezondheid beïnvloeden en hoe hun bedrijfsactiviteiten de wereld beïnvloeden.

De naleving is onderverdeeld in drie gebieden:

• Naleving van milieuwetgeving: Het halen van emissiereductiedoelstellingen, het naleven van afvalverwerkingswetgeving en het verbeteren van de energie-efficiëntie. Veel bedrijven moeten hun scope 1-, 2- en 3-broeikasgasemissies rapporteren op grond van regelgeving zoals het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM)..
• Naleving van sociale normen: Omvat arbeidswetgeving, zorgvuldigheid in de toeleveringsketen en de bescherming van mensenrechten. Regelgeving zoals de Duitse wet op de toeleveringsketen (LkSG) en de Canadese Modern Slavery Act (Bill S-211) verplichten bedrijven om dwangarbeid in hun toeleveringsketens te monitoren en te voorkomen.
• Naleving van bestuursregels: Financiële transparantie, inspanningen ter bestrijding van corruptie en diversiteit in de raad van bestuur. Bedrijven moeten zich houden aan regels zoals de Britse Bribery Act of de Amerikaanse Foreign Corrupt Practices Act (FCPA) om fraude en onethische zakelijke praktijken te voorkomen.

De huidige regelgeving vereist een verschuiving van eenvoudige ESG-rapportage naar actiever risicobeheer. Bedrijven moeten nu aantoonbare prestatieverbeteringen laten zien in hun gehele toeleveringsketen.

ESG-kaders, normen en regelgeving: wat is het verschil?

Inzicht in het verschil tussen kaders, normen en regelgeving is essentieel voor het opzetten van een solide ESG-nalevingsstrategie:

• ESG-kaders (wat en waarom): Deze bieden de context en structuur voor rapportage. Ze zijn over het algemeen vrijwillig en op principes gebaseerd. Voorbeelden hiervan zijn de Task Force on Climate-Related Financial Disclosures (TCFD) en het Global Reporting Initiative (GRI).
• ESG-normen (De werkwijze): Deze bieden de technische maatstaven en specifieke gegevenspunten die nodig zijn om te rapporteren over de brede thema's die door een raamwerk zijn gedefinieerd. Als een raamwerk klimaatverandering als prioriteit aanmerkt, specificeert een norm zoals de International Sustainability Standards Board (ISSB) IFRS S1 of S2 welke gegevens precies moeten worden bekendgemaakt.
• ESG-regelgeving (De wet): Dit zijn wettelijk verplichte regels die door overheidsinstanties worden gehandhaafd. Niet-naleving leidt tot sancties. Voorbeelden hiervan zijn de EU-CSRD en de Californische wetten inzake klimaatrapportage, die we later in detail bespreken.

Waarom ESG-naleving belangrijk is

Hoewel het naleven van ESG-voorschriften misschien aanvoelt als een formaliteit, gaat het om veel meer dan alleen het voldoen aan bepaalde eisen. De aandacht voor ESG-kwesties neemt toe, niet alleen bij toezichthouders, maar ook bij consumenten en zakenpartners.

Organisaties moeten klaar zijn om aan strenge ESG-eisen te voldoen, anders riskeren ze financiële sancties, juridische stappen en reputatieschade. Investeerders en klanten eisen tegenwoordig transparantie, en wie achterblijft, loopt het risico de toegang tot kapitaal en marktkansen te verliezen.

Risicobeperking door wet- en regelgeving

Overheden over de hele wereld breiden de regelgeving op het gebied van ESG-naleving uit, waarbij de nadruk verschuift van vrijwillige richtlijnen naar wettelijk afdwingbare vereisten. De EU-richtlijn inzake due diligence op het gebied van duurzaamheid voor bedrijven (CSDDD) verplicht grote bedrijven om ESG-risico's in hun toeleveringsketens te beoordelen en te beperken. De Duitse wet inzake zorgvuldigheid in de toeleveringsketen (LkSG) legt bedrijven die zich niet aan de regels houden boetes op van maximaal 2% van de wereldwijde omzet, terwijl de Britse Modern Slavery Act jaarlijkse verklaringen over mensenrechtenrisico's verplicht stelt.

Ook de milieunormen worden steeds strenger. Het koolstofgrensaanpassingsmechanisme (CBAM) legt een prijs op koolstof, waardoor bedrijven in sectoren met hoge uitstoot gedwongen worden hun uitstoot te verminderen of aanzienlijke kosten te betalen. Het Californische SB 253 is nu van kracht en verplicht bedrijven met een omzet van meer dan 1 miljard dollar om hun scope 1- en 2-emissies te rapporteren, waarbij scope 3 in 2027 wordt toegevoegd. 

Het niet naleven van deze regelgeving leidt tot meer dan alleen boetes. Rechtszaken, verstoringen in de toeleveringsketen en het terugtrekken van investeringen zijn reële gevolgen voor bedrijven die onvoldoende toezicht houden op ESG-kwesties. Bedrijven die in meerdere rechtsgebieden actief zijn, moeten hun weg vinden in overlappende en soms tegenstrijdige regelgeving, wat een proactieve nalevingsstrategie vereist.

Verwachtingen van investeerders en consumenten

ESG-prestaties zijn tegenwoordig een financiële kwestie. Beleggingsfondsen die meer dan 40 biljoen dollar aan activa beheren , integreren ESG-factoren in hun besluitvorming, en het niet openbaar maken van ESG-risico’s kan de toegang van een bedrijf tot financiering beperken. De Verordening inzake de openbaarmaking van informatie over duurzame financiering (SFDR) classificeert beleggingsfondsen op basis van ESG-criteria, wat van invloed is op de toewijzing van kapitaal. Bedrijven met zwakke ESG-ratings kunnen moeite hebben om leningen te verkrijgen, investeerders aan te trekken of groene obligaties uit te geven.

Ook de verwachtingen van consumenten veranderen. 78% van de consumenten wereldwijd geeft de voorkeur aan duurzame producten, en grote retailers eisen steeds vaker dat leveranciers aan ESG-normen voldoen. Bedrijven in sectoren die snel verhandelbare consumptiegoederen en elektronica produceren, moeten de traceerbaarheid in hun toeleveringsketens aantonen, zich houden aan regels voor ontbossingsvrije inkoop en bewijzen dat ze ethische arbeidspraktijken hanteren om te voorkomen dat ze contracten mislopen.

Ook zakelijke inkopers staan onder druk. Veel bedrijven eisen van hun leveranciers dat ze ESG-beoordelingen invullen voordat ze aanbestedingsovereenkomsten aangaan. Leveranciers met slechte ESG-scores kunnen volledig worden uitgesloten van toeleveringsketens.

Concurrentievoordeel en reputatiemanagement

Afgezien van de druk vanuit de regelgeving en van belanghebbenden biedt naleving van ESG-criteria een strategisch voordeel. Bedrijven met een sterk ESG-beleid profiteren van betere relaties in de toeleveringsketen, lagere financieringskosten en een beter risicobeheer.

Bedrijven worden tegenwoordig net zo streng gecontroleerd op de juistheid van hun duurzaamheidsclaims als op het naleven van rapportagetermijnen. Greenwashing, oftewel het doen van misleidende duurzaamheidsclaims, heeft aanzienlijke juridische gevolgen. De EU-richtlijn inzake groene claims legt strenge sancties op aan bedrijven die hun milieuclaims niet kunnen onderbouwen. Regelgevende instanties in de VS (SEC), het VK (CMA) en Australië (ASIC) voeren onderzoeken uit naar bedrijven vanwege misleidende ESG-rapportage. 

Naast naleving van de regelgeving zorgen ESG-programma’s ook voor operationele efficiëntie. Bedrijven die hun energieverbruik optimaliseren, afval verminderen of overstappen op modellen voor een circulaire economie, verlagen hun kosten en vergroten hun weerbaarheid tegen grondstoffenschaarste. Bedrijven die hun activiteiten afstemmen op ESG-criteria, maken bovendien meer kans op overheidsopdrachten, aangezien veel aanbestedingsbeleid tegenwoordig vereist dat leveranciers aan duurzaamheidscriteria voldoen.

Belangrijke ESG-regelgevingen over de hele wereld

De wereldwijde ESG-regelgeving ondergaat momenteel een snelle ontwikkeling. Hoewel veel rechtsgebieden afstevenen op verplichte rapportage, verschillen de specifieke vereisten per regio en de tijdschema’s voor de invoering. Organisaties met internationale activiteiten moeten voldoen aan overlappende en soms tegenstrijdige regels, waardoor wereldwijde ESG-compliance een strategische maar noodzakelijke uitdaging is die moet worden overwonnen.

ESG-naleving in de Europese Unie

De EU beschikt over het meest uitgebreide en afdwingbare ESG-nalevingskader dat betrekking heeft op bedrijfsinformatieverschaffing, due diligence in de toeleveringsketen en duurzame financiering.

• EU-Omnibus I-vereenvoudiging: Aangenomen om de rapportagevereisten voor CSRD en CSDDD te stroomlijnen, waardoor de administratieve lasten voor bedrijven effectief worden verminderd met behoud van hoge transparantienormen.
• Richtlijn inzake duurzaamheidsverslaglegging door ondernemingen (CSRD): Vereist gedetailleerde ESG-informatieverschaffing van grote EU- en niet-EU-ondernemingen die binnen de Unie actief zijn. De rapportage sluit aan bij de Europese normen voor duurzaamheidsverslaglegging (ESRS) en bij de ISSB- en TCFD-normen.
• Richtlijn inzake due diligence op het gebied van duurzaamheid voor bedrijven (CSDDD): Schrijft due diligence op het gebied van mensenrechten en milieu voor in wereldwijde toeleveringsketens. De richtlijn wordt tussen 2027 en 2029 geleidelijk ingevoerd, te beginnen bij de grootste bedrijven op basis van omzet- en personeelsdrempels. 
• EU-taxonomie: Bepaalt wat als een duurzame economische activiteit geldt en biedt houvast voor beleggers en bedrijven. Bedrijven die op zoek zijn naar groene financiering moeten voldoen aan de criteria van de EU-taxonomie, die bepalen of ze in aanmerking komen voor groene obligaties, leningen en aan duurzaamheid gekoppelde investeringen.
• EU-verordening inzake dwangarbeid: Verbiedt alle producten die met dwangarbeid zijn vervaardigd op de EU-markt, ongeacht de sector, herkomst of bedrijfsgrootte. Volledig van kracht vanaf december 2027, waarbij de handhavingsrichtlijnen van de Europese Commissie naar verwachting in juni 2026 zullen verschijnen.
• Wet inzake industriële versnellers: De door de Europese Commissie voorgestelde wetgeving introduceert verplichte quota voor producten van EU-oorsprong en koolstofarme producten voor overheidsopdrachten in sectoren zoals staal, cement, de automobielsector en klimaatneutrale technologieën. Naar verwachting zal de wetgeving pas halverwege tot eind 2027 definitief worden vastgesteld, maar bedrijven in de betrokken sectoren moeten de ontwikkelingen nauwlettend volgen.

ESG-regelgeving in de Verenigde Staten

In de VS ontbreekt een uniforme federale ESG-wet, waarbij de de regel van de SEC inzake klimaatrapportage voor onbepaalde tijd is opgeschort,. Om deze leemte op te vullen, ontstaan er verschillende ESG-wetten op staatsniveau, waaronder de voorgestelde regels voor klimaatrapportage in New York en de ESG-rapportagestandaarden voor financiële instellingen in Colorado, terwijl er momenteel al verschillende andere regelgevingen van kracht zijn.

• California SB 253: De Climate Corporate Data Accountability Act verplicht bedrijven met een omzet van meer dan 1 miljard dollar die actief zijn in Californië tot het rapporteren van scope 1-, 2- en 3-emissies. Het is de strengste wet op het gebied van klimaatrapportage in de VS en zal waarschijnlijk van invloed zijn op toekomstige federale regelgeving.
• California SB 261: Verplicht grote bedrijven die actief zijn in Californië om klimaatgerelateerde financiële risico's openbaar te maken. Momenteel geldt er een tijdelijke gerechtelijke opschorting, hoewel de onderliggende wetgeving intact blijft en de handhaving kan worden hervat na een uitspraak van de rechtbank.
• Dodd-Frank-wet (regeling inzake conflictmineralen): Verplicht in de VS beursgenoteerde bedrijven om de herkomst van tin, wolfraam, tantaal en goud (3TG) uit conflictgebieden openbaar te maken. 

ESG-regelgeving in het Verenigd Koninkrijk en Canada

Het Verenigd Koninkrijk heeft verdere stappen gezet op het gebied van verplichte ESG-rapportage, met name wat betreft klimaatrisico's en duurzame financiering. Ondertussen heeft Canada maatregelen genomen die zijn gericht op de risico's van dwangarbeid.

• De Britse wet inzake moderne slavernij verplicht bedrijven met een jaaromzet van meer dan 36 miljoen pond om jaarlijks een verklaring over slavernij en mensenhandel te publiceren. Bedrijven moeten de risico's op dwangarbeid in hun toeleveringsketens beoordelen, hun maatregelen ter beperking daarvan gedetailleerd beschrijven en hun acties ter voorkoming van mensenrechtenschendingen openbaar maken.
• Het Canadese wetsvoorstel S-211 verplicht bedrijven om verslag uit te brengen over risico's op dwangarbeid in toeleveringsketens, vergelijkbaar met de Britse Modern Slavery Act. Geldt voor publieke en private bedrijven die voldoen aan omzet- en operationele drempels.

Regelgeving in Azië-Pacific

Azië-Pacific is een opkomende speler op het gebied van verplichte ESG-rapportage, waarbij twee van de grootste economieën in de regio regelgeving ontwikkelen die aanzienlijke gevolgen heeft voor wereldwijde toeleveringsketens.

• China: De herziening van de Chinese richtlijnen voor de voorbereiding op 2026 introduceert verplichte verslaglegging over duurzaamheid door bedrijven op basis van een dubbele materialiteitsbenadering, die nauwer aansluit bij de ESRS van de EU dan bij de ISSB-normen. Multinationale ondernemingen met activiteiten of leveranciers in China moeten beoordelen in hoeverre deze vereisten overlappen met bestaande rapportageverplichtingen.
• Zuid-Korea: Zuid-Korea is een overheidsraadpleging gestart over een gefaseerd stappenplan voor verplichte duurzaamheidsrapportage op basis van de Koreaanse normen voor duurzaamheidsverslaglegging, die zijn afgestemd op het financiële materialiteitskader van de ISSB, waarmee het land in feite aangeeft af te wijken van de dubbele materialiteitsbenadering van China.

Wereldwijde ESG-rapportagestandaarden

Hoewel de regelgeving per rechtsgebied verschilt, is er een tendens naar één wereldwijde norm voor ESG-rapportage in een stroomversnelling. De normen van de International Sustainability Standards Board (ISSB), met name IFRS S2 over klimaatgerelateerde informatieverschaffing, vormen in toenemende mate het referentiepunt voor toezichthouders wereldwijd.

Het Verenigd Koninkrijk stemt zijn normen voor duurzaamheidsverslaglegging (UK SRS) af op die van het ISSB, waarmee het belang van een gemeenschappelijk wereldwijd kader wordt onderstreept. Voor bedrijven die nog steeds verslag moeten doen volgens meerdere ESG-normen, wordt het samenvoegen tot één uniforme rapportagestrategie een praktische noodzaak. 

Uitdagingen bij de implementatie van ESG-naleving

Het naleven van ESG-regelgeving en -normen is geen eenvoudige opgave, zeker niet wanneer er ook nog eens bijkomende eisen moeten worden vervuld. De regelgeving verandert bovendien snel, en organisaties moeten zich aanpassen aan nieuwe eisen terwijl ze tegelijkertijd te maken hebben met inconsistenties in gegevens, beperkte middelen en tekortkomingen in de naleving door leveranciers.

Gegevensverzameling en standaardisatie

Veel organisaties hebben moeite om nauwkeurige en verifieerbare ESG-gegevens te verzamelen, vooral voor scope 3-emissies en risicobeoordelingen in de toeleveringsketen. In tegenstelling tot de scope 1- en 2-categorieën, die onder directe controle van een organisatie staan, zijn Scope 3-emissies afhankelijk van externe leveranciers en partners, waardoor het moeilijk is om betrouwbare gegevens te verzamelen.

Het ontbreken van gestandaardiseerde kaders voor ESG-rapportage maakt de zaak nog complexer. Organisaties moeten hun weg vinden tussen de normen van de CSRD, TCFD, GRI, SASB en ISSB, die elk verschillende rapportagevereisten hanteren. Deze inconsistentie bemoeilijkt het vergelijken van gegevens en vergroot het risico op niet-naleving bij rapportage in meerdere rechtsgebieden. 

Op de hoogte blijven van wijzigingen in de regelgeving

Naleving van regelgeving is een voortdurend veranderend doel. Overheden passen rapportagedrempels en openbaarmakingsvereisten regelmatig aan om deze af te stemmen op mondiale klimaatdoelstellingen en andere drukfactoren. Bedrijven die in meerdere regio’s actief zijn, moeten wijzigingen in de regelgeving in realtime volgen om achterstand te voorkomen.

Inspanningen om wereldwijde ESG-normen, zoals de IFRS S1 en S2 van de ISSB, te harmoniseren, hebben tot doel één wereldwijde basisnorm voor duurzaamheidsverslaglegging te creëren. Hoewel dit de complexiteit op lange termijn vermindert, moeten bedrijven hun rapportageprocessen nog steeds aanpassen aan deze nieuwe kaders. De overgang naar deze normen vereist investeringen in gegevensverzamelingssystemen en het trainen van nalevingsteams om veranderende vereisten te interpreteren.

Passende zorgvuldigheid in toeleveringsketen

De meeste ESG-risico's doen zich buiten de directe bedrijfsvoering van een organisatie voor, waardoor due diligence in de toeleveringsketen een grote uitdaging vormt op het gebied van naleving. Het identificeren van ESG-risico's buiten Tier 1-leveranciers kan moeilijk zijn vanwege het beperkte inzicht in onderaannemers en de herkomst van grondstoffen.

Veel leveranciers, met name in opkomende markten, beschikken niet over de middelen of expertise om aan de ESG-nalevingsnormen te voldoen. Van grote bedrijven wordt verwacht dat zij leveranciers controleren, opleiden en ondersteunen bij het voldoen aan de due diligence-vereisten, wat veel middelen kan vergen. Leveranciers die niet aan de normen voldoen, brengen juridische, financiële en reputatierisico’s met zich mee, en het niet handhaven van ESG-normen in de toeleveringsketen kan leiden tot sancties op grond van de CSDDD of de Britse Modern Slavery Act.

Prioriteiten op het gebied van ESG-naleving

In alle rechtsgebieden houden toezichthouders nauwlettend in de gaten wat er wordt gerapporteerd, hoe dit wordt gecontroleerd en of publieke beweringen door de beproeving van het bewijs komen. Voor de komende jaren springen drie thema’s in het oog.

• Greenwashing: De anti-greenwashingregel van de Britse Financial Conduct Authority (FCA) is in mei 2024 van kracht geworden en verplicht alle door de FCA erkende bedrijven ervoor te zorgen dat duurzaamheidsclaims duidelijk en niet misleidend zijn. In de EU is de richtlijn inzake groene claims, die oorspronkelijk in maart 2023 werd voorgesteld, nu voor onbepaalde tijd opgeschort. In plaats daarvan is er de richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition (ECGT) , die misleidende labels, algemene milieuclaims en ongefundeerde claims over toekomstige prestaties aanpakt. Het beoogde effect is vergelijkbaar: bedrijven mogen geen vage duurzaamheidsclaims meer doen zonder bewijs om deze te staven.
• Scope 3: Volgens het dubbele materialiteitskader van de CSRD moeten bedrijven die onder de richtlijn vallen Scope 3-emissies indien deze materieel zijn. Ook de Californische wet SB 253 schrijft vanaf 2027 rapportage over Scope 3 voor. Scope 3 is doorgaans goed voor 70-90% van de totale CO2-voetafdruk van een bedrijf, en daarom zetten toezichthouders hier sterk op in.
• Gegevenskwaliteit: De CSRD vereist expliciet een externe controle van duurzaamheidsverslaggeving, en de ISSB-normen zijn op dezelfde verwachting gebaseerd. Controleerbare, onafhankelijk geverifieerde gegevens vormen nu de norm in meerdere rechtsgebieden. Voor bedrijven die nog steeds vertrouwen op zelfgerapporteerde cijfers, wordt de kloof tussen wat ze beweren en wat ze kunnen bewijzen een risico.

Het stappenplan in vijf stappen voor ESG-naleving

Het opstellen van een ESG-strategie die aan alle voorschriften voldoet, is een omvangrijke onderneming, maar door een gestructureerde aanpak kunt u ervoor zorgen dat er geen wettelijke vereisten over het hoofd worden gezien. Deze routekaart biedt een stappenplan om ruwe gegevens om te zetten in rapportages die klaar zijn voor een audit.

• Materialiteitsbeoordeling: Bepaal welke ESG-kwesties het grootste financiële of operationele risico vormen voor het bedrijf en zijn belanghebbenden.
• Gap-analyse: Vergelijk bestaande interne gegevens en beleidsregels met de specifieke vereisten van geldende regelgeving, zoals de CSRD of de LkSG.
• Centralisatie van gegevens: Consolideer gegevens uit de hele organisatie en toeleveringsketen in één softwareplatform ter vervanging van handmatige spreadsheets en gescheiden informatie.
• Verslaglegging en openbaarmaking: Breng gegevens in overeenstemming met erkende standaarden zoals de ESRS of ISSB om transparante, conforme rapporten te genereren.
• Externe controle: Voer audits door derden uit om de juistheid van de gerapporteerde gegevens te verifiëren, zodat de organisatie voorbereid is op verplichte toezichtcontroles.

Best practices voor ESG-naleving

Naleving van ESG-normen vereist een gestructureerde aanpak waarin risicobeheer, gegevensverzameling, governance en toezicht op leveranciers zijn geïntegreerd. Bedrijven die een duidelijk beleid voeren, technologie inzetten en effectief met leveranciers samenwerken, zijn beter in staat om te voldoen aan wettelijke vereisten en de verwachtingen van belanghebbenden.

Een ESG-nalevingskader opstellen

Dit begint met het identificeren van materiële risico's en het afstemmen van het bedrijfsbeleid op wereldwijde normen.

• Aan de hand van materialiteitsanalyses kan worden vastgesteld welke ESG-kwesties de grootste financiële, operationele en reputatierisico’s met zich meebrengen. Dit proces zorgt ervoor dat bedrijven hun inspanningen op het gebied van naleving richten op de gebieden waar dat het meest van belang is.
• Organisaties moeten zich richten naar erkende ESG-rapportagekaders zoals GRI, TCFD, SASB en ISSB. Deze normen bieden gestructureerde richtlijnen voor rapportage die voldoen aan de verwachtingen van beleggers en toezichthouders.
• Organisaties moeten ESG-naleving verankeren in hun bedrijfsstrategie en ervoor zorgen dat leidinggevenden, juridische teams en inkoopmanagers samenwerken om duurzaamheid in de bedrijfsvoering te integreren.

Verbetering van het bestuur en de verslagleggingspraktijken

ESG-naleving vereist duidelijke verantwoording en onafhankelijke verificatie om de geloofwaardigheid te waarborgen en greenwashing-risico's te voorkomen.

• Het aanstellen van een Chief Sustainability Officer (CSO) of ESG Compliance Lead zorgt ervoor dat het ESG-beleid op alle afdelingen wordt gehandhaafd en dat de nalevingsinspanningen worden gecoördineerd met financiële en juridische teams.
• ESG-audits door externe partijen zorgen voor een onafhankelijke verificatie van duurzaamheidsverslagen, due diligence in de toeleveringsketen en het bijhouden van emissies. Veel regelgeving, waaronder de CSRD en de Californische wet SB 253, schrijft externe verificatie van gerapporteerde gegevens voor.
• Toezicht door de raad van bestuur en stimulansen voor leidinggevenden in verband met ESG-prestaties helpen de verantwoordingsplicht te stimuleren. Organisaties die de beloning van leidinggevenden koppelen aan ESG-doelstellingen, zijn eerder geneigd effectieve nalevingsmaatregelen te nemen.

Betrokkenheid van leveranciers en risicobeheer

Veel risico’s op het gebied van ESG-naleving vloeien voort uit de bedrijfsvoering van leveranciers, waardoor betrokkenheid van leveranciers een belangrijk onderdeel vormt van elke ESG-nalevingsstrategie.

• Het opstellen van gedragscodes voor leveranciers die in overeenstemming zijn met de CSDDD, de Britse Modern Slavery Act en de wetgeving inzake dwangarbeid, schept duidelijke ESG-verwachtingen voor leveranciers. Deze codes moeten minimale arbeidsnormen, milieudoelstellingen en eisen op het gebied van ethische inkoop bevatten.
• Bedrijven moeten leveranciers trainen in ESG-naleving, programma's voor capaciteitsopbouw en duurzaamheidsworkshops aanbieden om kleinere leveranciers te helpen hun milieu- en mensenrechtenpraktijken te verbeteren.
• Beoordelingen van de ESG-prestaties van leveranciers – waaronder audits ter plaatse, zelfbeoordelingen en evaluaties door derden; helpen bedrijven om risicovolle leveranciers te identificeren en corrigerende maatregelen te nemen voordat er overtredingen plaatsvinden.

EcoVadis biedt de tools om de kloof tussen statische compliancegegevens en operationele prestaties te overbruggen. Door middel van AI-gestuurde analyses en het in kaart brengen van leveranciersrisico'sstroomlijnt ons platform de rapportage en verbetert het de due diligence voor meer dan 150.000 bedrijven wereldwijd.

Veelgestelde vragen

V: Wat zijn de praktische gevolgen van het niet naleven van ESG-criteria?

A: De gevolgen van het niet naleven van ESG-criteria reiken veel verder dan alleen boetes. Bedrijven die hieraan niet voldoen, krijgen te maken met juridische stappen, reputatieschade en druk van beleggers, wat blijvende financiële gevolgen kan hebben. Recente voorbeelden hiervan zijn:

• In 2024 heeft het Europees Centrum voor Grondwettelijke en Mensenrechten rechtszaken aangespannen tegen Volkswagen, BMW en Mercedes-Benz omdat zij niet voldoende maatregelen hadden genomen om de risico’s van dwangarbeid aan te pakken, zoals vereist door de Duitse LkSG.
• Mondelez kreeg te maken met een collectieve rechtszaak waarin het bedrijf werd beschuldigd van kinderarbeid en ontbossing in zijn cacaoketen, na jarenlange kritiek op het gebrek aan transparantie in het kader van de Britse Modern Slavery Act.
• De olieramp met het boorplatform Deepwater Horizon van BP leidde tot boetes en schikkingen ter waarde van 65 miljard dollar. Deze zaak heeft de manier waarop institutionele beleggers milieurisico’s beoordelen voorgoed veranderd.

V: Wat is het verschil tussen vrijwillige ESG-rapportage en verplichte naleving van ESG-normen?

A: Vrijwillige ESG-rapportage wordt ingegeven door marktverwachtingen of interne bedrijfsinitiatieven, terwijl verplichte naleving een wettelijke verplichting is die door overheidsinstanties wordt afgedwongen. Terwijl bij vrijwillige rapportage gebruik wordt gemaakt van kaders zoals de GRI om investeerders aan te trekken en tegemoet te komen aan de vraag van consumenten naar transparantie, vereist ESG-naleving dat specifieke wetten, zoals de CSRD, worden nageleefd. Niet-naleving van relevante regelgeving leidt vaak tot juridische sancties, boetes en beperkte markttoegang.

V: Wie moet in 2026 voldoen aan de EU-richtlijn inzake duurzaamheidsverslaglegging door ondernemingen (CSRD)?

A: Voor de huidige rapportagecyclus van 2026 is de CSRD van toepassing op bedrijven uit de EU en daarbuiten met meer dan 1 000 werknemers en een netto-omzet van 450 miljoen euro. Deze aangepaste drempels vloeien voort uit de Omnibus I-richtlijn, waarmee de vereisten zijn gestroomlijnd om de administratieve lasten te verminderen. 

V: Wanneer treedt de richtlijn inzake due diligence op het gebied van duurzaamheid voor bedrijven (CSDDD) in werking?

A: De CSDDD is in juli 2024 in werking getreden en de EU-lidstaten hebben tot 26 juli 2026 de tijd om deze in nationaal recht om te zetten. De nalevingsvereisten worden geleidelijk ingevoerd volgens een gefaseerd tijdschema dat is gebaseerd op de omvang van de onderneming:

• 26 juli 2027: Bedrijven met meer dan 5.000 werknemers en een omzet van 1,5 miljard euro binnen de EU
• 26 juli 2028: Bedrijven met meer dan 3.000 werknemers en een omzet van 900 miljoen euro binnen de EU
• 26 juli 2029: Overgebleven bedrijven die onder de regeling vallen, met meer dan 1.000 werknemers en een omzet van 450 miljoen euro

V: Geldt de naleving van ESG-criteria ook voor particuliere ondernemingen en het MKB?

A: De naleving van ESG-criteria heeft vooral gevolgen voor particuliere ondernemingen en het MKB via eisen in de waardeketen en de verwachtingen van kredietverstrekkers. Grote, gereguleerde ondernemingen moeten verslag uitbrengen over hun gehele toeleveringsketen, waardoor kleinere leveranciers gedwongen worden ESG-gegevens te verstrekken om hun contracten te behouden. Bovendien schrijft de CSDDD een zorgvuldigheidsplicht voor die ook geldt voor het MKB binnen de zakelijke relaties van grotere ondernemingen.

V: Welke invloed heeft de eis van „dubbele materialiteit“ op de ESG-nalevingsstrategie?

A: Bij dubbele materialiteit moet een bedrijf zowel verslag doen van zijn financiële risico’s als van zijn impact op het milieu en de samenleving. Deze tweeledige focus zorgt ervoor dat een nalevingsstrategie zowel rekening houdt met externe schade als met interne kwetsbaarheden. Bedrijven gebruiken de resultaten van deze beoordeling om te bepalen welke gegevens ze moeten openbaar maken volgens de Europese normen voor duurzaamheidsverslaglegging (ESRS).